Hoeven in de sneeuw

Zodra de eerste sneeuw blijft liggen, verandert het dagelijkse werk met je paard. Wat in de herfst nog vanzelfsprekend was, vraagt in de winter ineens om extra aandacht. Even snel uit de wei halen, een rondje stappen of een buitenrit maken voelt anders wanneer sneeuw zich ophoopt onder de hoeven en de ondergrond verraderlijk glad wordt. Als eigenaar wil je dat je paard comfortabel en zeker blijft bewegen, zonder onnodige risico’s voor pezen, gewrichten of hoeven. Juist in deze periode roept dat vragen op over blootsvoets, hoefbeslag, of hoefschoenen en wat in jouw situatie de meest passende oplossing is. In deze blog sta ik stil bij wat sneeuw met hoeven doet en welke keuzes je als eigenaar hebt om je paard ook in winterse omstandigheden goed te ondersteunen.

Wat gebeurt er met hoeven in de sneeuw?

Sneeuw kan onder de hoef samenklonteren en zich tussen hoef en ijzer ophopen. Vooral beslagen paarden ervaren dit omdat de koude metalen hoefijzers sneeuw en slush aantrekken en zo compacte ijsballen vormen. Dit kan ook met kunststof ijzers gebeuren, vooral als deze geen mudguard (meer) hebben. Deze ophopingen kunnen het paard doen lopen alsof hij op hoge hakken staat, waardoor balansverlies, uitglijden en zelfs (pees)blessures ontstaan. Daarom is het voorkomen van sneeuwklompen onder de voet belangrijk voor het behouden van comfort en veiligheid.

Paarden zonder beslag ondervinden doorgaans minder problemen met sneeuwophoping onder de hoeven. Door de vorm van de hoef valt de sneeuw er vaak vanzelf uit. Toch is waakzaamheid ook bij blote voeten belangrijk, zeker als de hoeven langer zijn op het einde van een bekapcyclus.

Beslagen paarden: sneeuwbeslag en alternatieven

Voor paarden met (kunststof) ijzers onder bestaan er verschillende oplossingen om sneeuwklompen te beperken:

Sneeuwbeslag

Sneeuwbeslag zijn rubberen of kunststof pads met een ring die aan de binnenzijde van het ijzer ligt. Ze worden tussen hoef en ijzer geplaatst. Ze voorkomen dat sneeuw en ijs vast blijven zitten door bij elke stap de ophoping naar buiten te duwen. Dit is een van de meest gebruikte en effectieve maatregelen voor beslagen paarden in sneeuw. Het is verstandig om standaard tussen december en maart dit sneeuwbeslag onder te laten slaan: beter mee verlegen dan om verlegen.

Sneeuwbeslag: een rubber pad met opstaande rand langs de binnenkant van het ijzer (afbeelding via Google)

Kunststof beslag met mudguards of dichte onderplaten zijn zeer geschikt om mee in de sneeuw te rijden. Hier blijft eigenlijk nooit sneeuw in zitten. Maar let wel op, niet elk kunststof beslag heeft deze mudguards.

Zooltjes of hoofpads
In plaats van sneeuwbeslag, kan er ook een lederen of kunststof zool of hoofpad onder het ijzer worden geplaatst. Dit verhindert dat er sneeuw tussen de takken van het ijzer vast komt te zitten. Bij kunststof zooltjes is het daarnaast verstandig om een vulmiddel te gebruiken (siliconen/DIM) om te voorkomen dat er vocht of zand ophoopt tussen hoef en zool.

Sneeuwveren of sneeuwringen
Naast deze opties die onder het ijzer worden aangebracht, kun je ook kiezen voor tijdelijke oplossingen. Wanneer er stiftgaten in het ijzer zitten, kun je ook sneeuwveren bevestigen. Deze schroef je er makkelijk in en blijven goed zitten. Met een speciale tang kun je ook sneeuwringen bevestigen. Hierbij moet de maat goed passen ibj het ijzer, deze hebben namelijk wel kans om eruit te vallen.

Sneeuwringen die je tijdelijk erin kunt knijpen (afbeelding via Google)

Sneeuwveren met een korte widia kalkoen die je in de stiftgaten van het ijzer draait (afbeelding via Google)

Stiften draaien

Als je gaat rijden in de sneeuw met ijzers, is het eigenlijk altijd verstandig om ook kalkoenen of stiften in te draaien. De ijzers zijn in de sneeuw namelijk een stuk gladder dan blootsvoets, vergelijkbaar met nat gras. Dan moeten er natuurlijk wel gaten in de ijzers zitten. Er zijn speciale sneeuwkalkoenen, maar anders zijn korte standaard, kegelvormige kalkoenen een goed alternatief die je ook in andere seizonen kunt gebruiken.

Er bestaan ook stiften voor kunststof ijzers, dit zijn korte puntjes die je per 2 of 4 op de ijzers bevestigd (kan ook als ze er al aan zitten), maar die kunnen er daarna niet meer afgehaald worden.

Tijdelijk zonder ijzers
Het kan ook een goede optie zijn om de (kunststof) ijzers tijdelijk te verwijderen, mits de hoeven sterk genoeg zijn en er geen specifieke reden is om te blijven beslaan. Dit helpt sneeuwklompen te voorkomen, maar vraagt wel om goede begeleiding van de hoefsmid en observatie van het paard. Je paard kan namelijk tijdelijk wat gevoeliger lopen. Maar vaak zijn ze ook opgelucht dat ze weer makkelijk door de sneeuw kunnen lopen en rennen.

Hoefschoenen als alternatief

Hoefschoenen bieden een flexibel alternatief, zowel voor paarden die normaal op blote voeten lopen als voor beslagen paarden tijdens ritten. De meeste moderne modellen hebben profielen die sneeuw niet snel laten samenklonteren en die voldoende grip geven op winter terrein. Ze zijn vooral praktisch als je een buitenrit maakt en geen permanente winterbeslagoplossing onder de ijzers wilt. Zorg altijd voor een goede pasvorm en controleer dagelijks op wrijving of drukplekken.

Maar, niet elke hoefschoen kan in de sneeuw worden gebruikt: sommige soorten kunststof worden erg glad in de sneeuw. Ook is soms het profiel van je hoefschoen al te ver versleten om nog grip te geven. Dit is een kwestie van uitproberen. Even rondstappen op het erf laat vaak al gauw zien of jouw hoefschoenen geschikt zijn voor de sneeuw.

Praktische tips voor in de sneeuw

1. Regelmatig uitkrabben
   Krab sneeuw en ijs direct uit de hoef zodra je paard terugkomt van buiten. Dit voorkomt ongemak en mogelijke drukpunten.

2. Vaseline of hoefvet
   Een laagje vaseline of hoefvet op de zool en rondom de binnenkant van het ijzer kan helpen om sneeuw minder snel te laten plakken, vooral bij lichte sneeuwval of korte uitstapjes.

3. Wees voorzichtig bij gladheid
   Sneeuw verhult vaak ijslagen, ongelijke of harde ondergrond. Pas je tempo en route daarop aan.

Winterse omstandigheden vragen om een proactieve benadering van hoefverzorging. Sneeuw kan snel tot gevaarlijke situaties leiden, maar met gerichte maatregelen zoals sneeuwbeslag, blootsvoets of goed passende hoefschoenen kun je de meeste problemen voorkomen. Overleg altijd met je hoefsmid welke aanpak het beste past bij jouw paard en het beoogde gebruik in de sneeuw. Met aandacht en voorbereiding blijft jouw paard ook in de winter comfortabel en veilig in beweging